VELUTINA VOORJAARSPROJECT VOORNE-PUTTEN
Wat leuk om je hier op de website te zien. Grote kans dat je hier terecht bent gekomen nadat je een van de selectieve Aziatische hoornaar val bent tegengekomen en nieuwsgierig bent geworden waarom deze worden ingezet.
De selectieve Aziatische hoornaar vallen maken deel uit van een groter project: VELUTINA VOORJAARSPROJECT VOORNE-PUTTEN. Dit project is opgezet in samenwerking met de gemeente Voorne aan Zee, de gemeente Nissewaard en met een team van kostbare vrijwilligers.
Het VELUTINA Voorjaarsproject Voorne-Putten heeft meerdere doelen:
- Het vroegtijdig wegvangen van de koninginnen van de Aziatische hoornaar (Vespa Velutina) en beperken we hiermee de opbouw van nieuwe nesten.
- Het beschermen van de biodiversiteit in Nederland en de kans op overlast en gevaarlijke situaties verkleinen. De Aziatische hoornaar vormt een bedreiging voor bijen en andere bestuivende insecten, die essentieel zijn voor onze natuur en voedselvoorziening. Door vroegtijdig koninginnen weg te vangen, beperken we de opbouw van nieuwe nesten. Daarmee dragen we niet alleen bij aan het behoud van biodiversiteit, maar verkleinen we ook de kans op overlast of gevaarlijke situaties in woongebieden.
- Bewustwording creëren bij inwoners van Voorne-Putten: We willen omwonenden goed informeren over wat we doen en waarom. Door kennis te delen over herkenning, melding en veiligheid zorgen we samen voor bescherming van onze natuur én een veilige leefomgeving.
- Gegevens verzamelen: per val wordt er bijgehouden wat de vangsten zijn van de Aziatische hoornaars, dit helpt ons bij het beter in kaart brengen van de aanwezigheid van de Aziatische hoornaar op Voorne-Putten.
De Aziatische hoornaar
De Aziatische hoornaar (Vespa Velutina) is een invasieve exoot die zich snel verspreidt in Nederland. Deze reuzenwesp veroorzaakt een aanzienlijke schade aan de inheemse flora en fauna in Nederland, met name door de grootschalige predatie op bestuivende insecten, denk hierbij aan honingbijen, wilde bijen en hommels, maar ook vlinders en libellen etc.
Wist je dat één enkel nest dat blijft hangen het jaar erop tot wel 50 nieuwe nesten kan opleveren? Één nest produceert in het najaar 50-500 nieuwe koninginnen, waarvan het doel is de winter te overleven en in het voorjaar een nieuw nest te gaan stichten. Ondanks dat er een hoge wintersterfte is onder de koninginnen, zorgt dit alsnog voor een exponentiele groei en wordt er van een jaarlijkse toename van nesten uitgegaan van een factor zeven (x7) dat het toeneemt.
TIJD OM ACTIE TE GAAN ONDERNEMEN DUS
Éen nest van Aziatische hoornaars kan per seizoen wel 11kilogram aan insecten consumeren, wat overeenkomt 100 tot 150 duizend insecten per nest per jaar. De schade die ze hiermee veroorzaken aan de inheemse fauna is ongekend. Daarbij heeft Aziatische hoornaar in Nederland geen natuurlijke vijand waardoor de populatie enorm toeneemt.
Daarom is het van belang om ons in te zetten tegen de Aziatische hoornaars en de populatie zo goed mogelijk onder controle te houden. Het Velutina voorjaarsproject Voorne-Putten maakt hier een groot onderdeel vanuit.
Hoe herken je een Aziatische hoornaar?
Een Aziatische hoornaar heeft:
- een donker, bijna zwart borststuk
- een gele band op het achterlijf
- gele poten, waardoor het lijkt alsof ze gele sokjes dragen
- ze zijn iets kleiner dan de inheemse Europese hoornaar, en is gemiddeld 2-3cm groot is
Hoe verschilt de Europese hoornaar van de Aziatische hoornaar?
De Europese hoornaar heeft:
- een geel achterlijf, met een duidelijke zwarte tekening
- Roodbruin borststuk en kop
- Geen (duidelijke) gele sokjes
- Is groter dan de Aziatische hoornaar en is gemiddel 2,5-3,5cm groot
De Europese hoornaar
De Europese hoornaar (Vespa Crabro) is een inheems wespensoort in Nederland. Ondanks haar indrukwekkende formaat is zij over het algemeen niet agressief en vermijd mensen. De Europese hoornaar is een insect dat jaagt op vliegen, muggen en andere insecten en draagt bij aan een natuurlijk evenwicht. Ze vormt géén invasieve bedreiging voor onze biodiversiteit.
Een handige vuistregel:
Zie je een donkere hoornaar met gele pootuiteinden? Dan is het waarschijnlijk een Aziatische hoornaar. Zie je veel geel en roodbruin? Dan is het meestal de Europese hoornaar.
Waarom is het onderscheidt belangrijk?
- De Europese hoornaar is beschermd als inheems soort
- Het vormt geen structurele bedreiging voor bijenvolken
- Mag niet bestreden worden
Aangezien de koninginnen van de Europese hoornaar groter zijn dan de Aziatische hoornaar kunnen deze over het algemeen niet in de selectieve vallen komen. Maar een kleiner uitgevallen koninginnen exemplaar van de Europese hoornaars kan hier toch in een val terechtkomen. Mocht dit zo zijn, dan worden deze natuurlijk weer vrijgelaten.
De Bee-vital Velutina val
Binnen dit project maken we gebruik van de Bee-Vital Velutina vallen, dit zijn selectieve vallen die speciaal ontworpen zijn om in het vroege voorjaar koninginnen van de Aziatische hoornaar te vangen. De koninginnen van de Aziatische hoornaars gaan aan het einde van het vorige seizoen in winterslaap en komen in het voorjaar hieruit en gaan dan opzoek naar een nieuwe plek om een nest te starten. Elke weggevangen koningin in het voorjaar betekent één nest minder in de zomer.
Wat maakt deze val selectief?
- Het heeft specifieke ingangen afgestemd op het formaat van een koningin van de Aziatische hoornaar. Andere insecten die toch per toeval in de val zouden lopen kunnen ook via verschillende openingen weer uit de val lopen. Hierdoor is er een vrijwel géén bijvangst van andere insecten.
- Er wordt gebruikt gemaakt van een lokmiddel op basis van suiker, conserveringsmiddelen en kleurstoffen. En bevat géén insecticide, waardoor het veilig is in gebruik.
- Alle vallen worden regelmatig gecontroleerd door vrijwilligers van de imkervereniging Nederlandse Bijenhouders Vereniging (NBV) afdeling Voorne-Putten.
heeft U interesse in het aanschaffen van een selectieve val? Neem dan contact op via info@aziatischehoornaarbestrijding.nl
Het verzamelen van data en gegevens
In 2025 ben ik, Jasper den Bakker, druk bezig geweest met het verwijderen van de nesten van Aziatische hoornaars, niet alleen op Voorne-Putten, maar door heel Nederland. Er zijn enorm veel nesten verwijderd, maar helaas zijn er ook nesten in de regio blijven hangen. Deze nesten zijn vaak te laat gevonden, na het einde van het seizoen. Op dit punt zijn de koninginnen al uitgevlogen en blijft er een leeg nest achter. Het verwijderen van deze nesten heeft dan geen enkele meerwaarde, maar door deze gegevens heb ik een analyse kunnen doen van de verspreiding van de nesten in de regio’s en dat zullen ook de plekken zijn waar we in 2026 hard zullen gaan inzetten met de selectieve voorjaarsvallen.
Hoe ziet de rest van het seizoen eruit?
Voorjaar: maart-mei:
- Plaatsen van de selectieve vallen
- Monitoren en registreren van de vangsten
- Melden van waarnemingen van de Aziatische hoornaars door omwonende
Zomer: juni – augustus
- Opsporen van de nesten
- Het melden van de nesten bij de bevoegde instanties, voornamelijk de gemeente of via de website
- Professionele verwijdering of bestrijding van de nesten
Hoe kan jij helpen?
De hulp van inwoners is van grote waarde bij het beperken van de verspreiding van de Aziatische hoornaar. Door alert te zijn en waarnemingen te melden, kunnen nesten sneller worden opgespoord en worden bestreden of verwijderd.
Hoe kun jij helpen?
- Door contact op te nemen wanneer u een Aziatische hoornaar in één van onze vallen ziet. Het telefoonnummer staat op het kaartje bij de val vermeld.
- Door een foto te maken van de Aziatische hoornaar en met duidelijke foto van de locatie te maken aan de gemeente
- Een nest te melden, met bijgevoegde foto, inclusief de locatie en een duidelijke omgevingsfoto, aan de gemeente of via deze website.
Belangrijk!
Benader een Aziatische hoornaar of een hoornaarnest nooit zelf. En probeer nooit om de Aziatische hoornaars zelf te vangen, te verwijderen of te verstoren. Hoewel de soort niet agressief is wanneer ze met rust worden gelaten, kan een nest zich enorm fel verdedigen bij verstoring en dit kan leiden tot gevaarlijke situaties. Hoornaars vallen namelijk onder de wespensoorten en kunnen meerdere malen steken en gif spuiten richting de ogen. Hiermee verspreiden ze een ‘gevaar’ feromoon dat andere hoornaars aanspoort om aan te vallen. En je dus meerdere hoornaars of het grootste deel van het nest achter je aan krijgt!
Het opsporen en verwijderen van de nesten gebeurt uitsluitend door hiervoor bevoegd en getrainde personen met de juiste beschermingsmiddelen en het juiste materiaal.
Door waarnemingen te melden en de hoornaars met rust te laten, helpt u op een veilige en effectieve manier mee aan de bescherming van onze bestuivers en het maatschappelijke gevaar van deze invasieve soort.